Zakład Historii Polski Średniowiecznej i Dziejów Gospodarczych

W dniach 28-29 września 2015 r. w Instytucie Historii odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa zatytułowana Mniejszość wołoska w Europie – historia i dziedzictwo (The Vlach minority in Europe – history and cultural heritage). Jej wiodącym organizatorem był Zakład Historii Polski Średniowiecznej i Dziejów Gospodarczych Instytutu Historii UMCS, a także Instytut Kultury Uniwersytetu Jagiellońskiego i Wydział Historyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, we współpracy z Instytutem Kultury Rumuńskiej w Warszawie. Konferencja została przygotowana w ramach projektu: „Wołosi w europejskiej i polskiej przestrzeni kulturowej. Migracje, osadnictwo, dziedzictwo kulturowe”, którego celem jest międzynarodowa, interdyscyplinarna i ukierunkowana na zgłębienie różnorakich zagadnień współpraca badawcza dotycząca Wołochów. W badania te zaangażowani są przedstawiciele wielu ośrodków naukowych, m. in. z terenów Polski, Rumunii, Chorwacji, Macedonii, Słowacji, Serbii czy Ukrainy.
W trakcie spotkania referaty wygłosili reprezentujący różne dyscypliny naukowe specjaliści zajmujący się tematyką wołoską, afiliowani w ośrodkach naukowo-badawczych w Polsce (UMCS, UAM, UJ, PAN w Warszawie), Rumunii (University of Bucharest, Babeș-Bolyai University, Alexandru Ioan Cuza University), Serbii (Serbian Academy of Science and Arts w Belgradzie) czy na Ukrainie (Uniwersytet w Iwano-Frankiwsku). Ramy chronologiczne wystąpień obejmowały okres od średniowiecza aż po czasy współczesne. Na temat roli i znaczenia mniejszości wołoskiej w Europie wypowiadali się historycy, etnolodzy, prawnicy oraz filolodzy. W trakcie odczytów i towarzyszącej im dyskusji podejmowano chociażby takie kwestie jak: relacje Wołochów z ludnością słowiańską w średniowieczu i epoce nowożytnej, północny zasięg osadnictwa na prawie wołoskim w średniowiecznej Polsce, urząd wojewodów wołoskich na Orawie w XV w., instytucje samorządowe pasterzy na Bałkanach i w regionie karpackim na przełomie wieków średnich i wczesnej nowożytności, dzieje XVI-wiecznych Morlachów w Dalmacji, funkcjonowanie grup Meglenorumunów w dzisiejszej Serbii czy problematyka zarządzania wołoskim dziedzictwem kulturowym we współczesnej Europie.
Ustalenia poczynione w trakcie konferencji zostaną przedstawione szerszemu gronu odbiorców w formie anglojęzycznej publikacji książkowej. Będą one stanowić punkt wyjścia dla dalszych badań nad problemem roli i znaczenia Wołochów w kulturze polskiej i europejskiej, jak również przyczynią się do wypełnienia ciągle istniejących luk w wiedzy na temat tej grupy etnicznej.

Anna Obara-Pawłowska